<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>FlaRaketen &#8211; IPMS Deutschland</title>
	<atom:link href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/tag/flaraketen/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://ipmsdeutschland.de/wordpress</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Thu, 29 Oct 2026 22:06:33 +0000</lastBuildDate>
	<language>de</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2021/11/cropped-IPMS-Deutchland-Logo-transparent-32x32.png</url>
	<title>FlaRaketen &#8211; IPMS Deutschland</title>
	<link>https://ipmsdeutschland.de/wordpress</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Deutsche FlaRaketen – Teil 1 / Enzian E-1 und E-4</title>
		<link>https://ipmsdeutschland.de/wordpress/2026/10/30/deutsche-flaraketen-teil-1-enzian-e-1-und-e-4/</link>
					<comments>https://ipmsdeutschland.de/wordpress/2026/10/30/deutsche-flaraketen-teil-1-enzian-e-1-und-e-4/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gert Brandl]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 30 Oct 2026 05:01:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[1/35 und größer]]></category>
		<category><![CDATA[Bauberichte]]></category>
		<category><![CDATA[Luftfahrt]]></category>
		<category><![CDATA[Militär]]></category>
		<category><![CDATA[Spotlight]]></category>
		<category><![CDATA[Deutschland]]></category>
		<category><![CDATA[Enzian]]></category>
		<category><![CDATA[FlaRaketen]]></category>
		<category><![CDATA[Raketen]]></category>
		<category><![CDATA[Vergeltungswaffe]]></category>
		<category><![CDATA[Wunderwaffe]]></category>
		<category><![CDATA[WWII]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://ipmsdeutschland.de/wordpress/?p=65138</guid>

					<description><![CDATA[Das Original: Die „Enzian” war eine deutsche Flugabwehrrakete, die gegen Ende 1943 entwickelt wurde. Sie...]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p class="wp-block-paragraph"><strong>Das Original: </strong>Die „Enzian” war eine deutsche Flugabwehrrakete, die gegen Ende 1943 entwickelt wurde. Sie war sowohl für den Boden-Luft- als auch den Luft-Luft-Einsatz vorgesehen und sollte primär gegen alliierte Bomberpulks Anwendung finden. Die Entwicklung erfolgte in einer Zweigstelle der Messerschmitt-Werke in Oberammergau. Nach etwa 38 Teststarts in der Erprobungsstelle der Luftwaffe in Peenemünde-West ab Mitte 1944 wurde das Projekt im Januar 1945 schließlich eingestellt. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Die Enzian besaß einen stämmigen Rumpf mit kurzen Flügeln sowie Bauch- und Rückenflossen und wies damit Ähnlichkeiten mit dem Ausgangsdesign der Me 163 auf. Einer der wichtigsten Vorteile bei der Konstruktion bestand darin, dass der Rumpf aus geformtem Sperrholz bestand, das der deutschen Kriegswirtschaft auch gegen Ende des Krieges noch in ausreichender Menge zur Verfügung stand.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Die ersten Versuchsmuster E-1, E-2 und E-3 besaßen noch den gleichen Flüssigkeitsraketenantrieb (RI 210B) von Walter wie die Me 163, die späteren Versionen E-4 und E-5 wurden dagegen von einem neu entwickelten Zweistoff-Raketenmotor (Konrad DVK) angetrieben. Für den Start besaß der Flugkörper zusätzlich vier Feststoff-Hilfsraketen. Dabei handelte es sich um vier Schmidding-Raketen 109-533 für Diglykol-Treibstoff, die vier Sekunden lang für 7.000 kp Schub sorgten und dann abgeworfen wurden. Für den Luft-Luft-Einsatz entfielen diese Hilfstriebwerke. Als Startrampe diente eine modifizierte Lafette der 8,8-cm-Flak 18, auf der eine 6,8 m lange Doppelschiene mit der Option zur Einstellung von Höhen- und Seitenwinkel aufgesetzt war.</p>



<p class="wp-block-paragraph">In der ersten Flugphase erfolgte die Steuerung des Flugkörpers per Funk. Bei den Mustern E1–E3 kam eine „Straßburg-Kehl“-Funkfernsteuerung im 6-m-Band zum Einsatz, während die Seriengeräte ab E4 mit dem „Kogge“-Fernlenkgerät im 24-cm-Bandbereich ausgerüstet waren. Den Endanflug übernahm dann entweder das im Flugkörper eingebaute Infrarot-Lenksystem „Madrid“ oder ein akustischer Sucher von Telefunken und Messerschmitt, was für diese Zeit als ein extrem innovativer technischer Ansatz zu bewerten ist.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Technische Daten</strong></p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td>Erstflug</td><td>August 1944</td></tr><tr><td>Hersteller</td><td>Holzbau Sonthofen</td></tr><tr><td>Stückzahl E-1 / E-4</td><td>ca. 32 / ca. 28</td></tr><tr><td>Spannweite</td><td>4 m</td></tr><tr><td>Länge</td><td>4 m</td></tr><tr><td>Gewicht</td><td>1800 kg</td></tr><tr><td>Gefechtskopf</td><td>500 kg</td></tr><tr><td>Geschwindigkeit</td><td>300 m/s max</td></tr><tr><td>Reichweite</td><td>25 km</td></tr><tr><td>Dienstgipfelhöhe</td><td>16 km</td></tr></tbody></table></figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Aufnahmen der Startvorbereitung einer Enzian E-4 aus einer originalen Filmsequenz (Bundesarchiv)</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-scaled.png" target="_blank"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="2560" height="1977" data-id="65147" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-scaled.png" alt="" class="wp-image-65147" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-scaled.png 2560w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-300x232.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-1024x791.png 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-768x593.png 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-1536x1186.png 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-2048x1582.png 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-24x19.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-36x28.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-A.jpeg-1-48x37.png 48w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-scaled.png" target="_blank"><img decoding="async" width="2560" height="1949" data-id="65149" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-scaled.png" alt="" class="wp-image-65149" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-scaled.png 2560w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-300x228.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-1024x780.png 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-768x585.png 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-1536x1170.png 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-2048x1559.png 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-24x18.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-36x27.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-B.jpeg-1-48x37.png 48w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-scaled.png" target="_blank"><img decoding="async" width="2560" height="1981" data-id="65146" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-scaled.png" alt="" class="wp-image-65146" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-scaled.png 2560w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-300x232.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-1024x792.png 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-768x594.png 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-1536x1188.png 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-2048x1584.png 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-24x19.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-36x28.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Enzian-C.jpeg-48x37.png 48w" sizes="(max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Das Bauprojekt:</strong> Nach dem Durchforsten meiner Bücher und Hefte zum Thema Enzian fand ich zwar sehr schöne Fotos vom Original, aber keine akzeptablen oder verwertbaren Maßstabszeichnungen. Auch im Internet sah es eher mager aus. Die existierenden Zeichnungen waren eher als Skizzen einzustufen. Schließlich gelang es mir dann doch nach einiger Zeit eine verwertbare Grafik zu entdecken, die zusammen mit den bekannten Abmessungen der Flugabwehrrakete als Ausgangspunkt nutzbar war. In Kombination dieser Graphik und den mir vorliegenden Fotos vom Original sowie Aufnahmen restaurierter Flugkörper (die sich in verschiedenen Museen befinden), war es mir damit möglich Maßstabszeichnungen der Ausführungen E-1 und E-4 zu erstellen.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" width="1830" height="1377" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40.jpg" alt="" class="wp-image-65202" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40.jpg 1830w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-300x226.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-1024x771.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-768x578.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-1536x1156.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-24x18.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-36x27.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2025-09-12-um-18.34.40-48x36.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1830px) 100vw, 1830px" /></a></figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Im nächsten Schritt habe ich einen Modellbaukollegen kontaktiert, der für mich auf Basis der Maßstabszeichnung den Grundkörper sowie einen der Schmidding Raketen Grundkörper aus Leichtmetall drehen konnte. Der Grundkörper und die Schmidding Raketen wurden dann als Resinteile abgeformt, die dann weiter mit Details versehen wurden. <br><br>Die Haupt- und Heck-Flügel sowie die Seitenleitwerke entstanden jeweils aus zwei zusammengeklebten Plastikplatten. Mit Hilfe der mittig verlaufenden Klebenaht konnte ich sicherstellen, dass die Ober- und Unterseiten jeweils spiegelbildlich und gleichförmig verschliffen wurden. Im Anschluss daran erfolgte das Eingravieren der Steuerflächen und weiterer Details.<br><br>Schließlich habe ich zur Präsentation des Modells noch ein Holzbock aus Vierkantprofilen erstellt.</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1892" height="1155" data-id="65204" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494.jpg" alt="" class="wp-image-65204" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494.jpg 1892w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-300x183.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-1024x625.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-768x469.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-1536x938.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-24x15.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-36x22.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2494-48x29.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1892px) 100vw, 1892px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1351" height="922" data-id="65205" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492.jpg" alt="" class="wp-image-65205" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492.jpg 1351w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-300x205.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-1024x699.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-768x524.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-24x16.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-36x25.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2492-48x33.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1351px) 100vw, 1351px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1699" height="1105" data-id="65207" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491.jpg" alt="" class="wp-image-65207" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491.jpg 1699w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-300x195.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-1024x666.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-768x499.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-1536x999.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-24x16.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-36x23.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2491-48x31.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1699px) 100vw, 1699px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="767" height="1123" data-id="65206" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie.jpg" alt="" class="wp-image-65206" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie.jpg 767w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie-205x300.jpg 205w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie-699x1024.jpg 699w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie-16x24.jpg 16w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie-25x36.jpg 25w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-Kopie-33x48.jpg 33w" sizes="auto, (max-width: 767px) 100vw, 767px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="610" height="1114" data-id="65203" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493.jpg" alt="" class="wp-image-65203" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493.jpg 610w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-164x300.jpg 164w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-561x1024.jpg 561w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-13x24.jpg 13w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-20x36.jpg 20w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/IMG_2493-26x48.jpg 26w" sizes="auto, (max-width: 610px) 100vw, 610px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Basierend auf dem Teilesatz der Ausführung E-1 konnte ich dann mit geringfügigen Änderungen die Bauteile der Version E-4 erstellen. Dabei war es lediglich erforderlich, die Gravuren der Steuerflächen auf den Hauptflügeln so zu reduzieren, dass diese nur noch 2/3 der ursprünglichen Länge aufweisen. Außerdem habe ich die jeweils 4 kleinen Flügel aus Plastikplatte erstellt, die seitlich an den Schmidding Startraketen angebracht waren, um das Abtrennen der Startraketen zu erleichtern. Außerdem befanden sich vorne an den Hilfsraketen Leitungen, die noch zu ergänzen waren. Auch der vordere Konus-Bereich des Hauptkörpers musste etwas überarbeitet werden, da die Version E-4 ohne Aufschlagszünder ausgestattet war. Gemäß Anmerkungen in der einen oder anderen Literaturstelle war das Seitenleitwerk der E-4 geringfügig kleiner, aber ich konnte dies anhand der Fotos nicht entsprechend nachvollziehen.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Nach dem Abformen der Teile für beide Versionen folgte der erste Testbau, dessen Umsetzung einfach und zügig umgesetzt werden konnte.</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1624" height="1176" data-id="65211" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444.jpg" alt="" class="wp-image-65211" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444.jpg 1624w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-300x217.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-1024x742.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-768x556.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-1536x1112.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-24x17.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-36x26.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160444-48x35.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1624px) 100vw, 1624px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1753" height="1312" data-id="65210" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448.jpg" alt="" class="wp-image-65210" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448.jpg 1753w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-300x225.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-1024x766.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-768x575.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-1536x1150.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-24x18.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-36x27.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160448-48x36.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1753px) 100vw, 1753px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1865" height="1232" data-id="65212" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473.jpg" alt="" class="wp-image-65212" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473.jpg 1865w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-300x198.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-1024x676.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-768x507.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-1536x1015.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-24x16.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-36x24.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160473-48x32.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1865px) 100vw, 1865px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>E-1</strong></p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1727" height="1352" data-id="65213" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie.jpg" alt="" class="wp-image-65213" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie.jpg 1727w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-300x235.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-1024x802.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-768x601.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-1536x1202.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-24x19.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-36x28.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160580-Kopie-48x38.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1727px) 100vw, 1727px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1612" height="1299" data-id="65214" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie.jpg" alt="" class="wp-image-65214" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie.jpg 1612w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-300x242.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-1024x825.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-768x619.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-1536x1238.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-24x19.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-36x29.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160581-Kopie-48x39.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1612px) 100vw, 1612px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>E-4</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Während der Projektumsetzung erhielt ich von einem Modellbaukollegen noch sehr interessante Fotos von Einzelteilen einer Enzian-Rakete, unter dessen Verwendung ich zum einen noch Metallhalterungen an den Seitenrudern ergänzt habe und zum anderen eines der Enzian-Modelle in der auffällig gelb-roten Lackierung bemalte und entsprechende Abziehbilder für die Beschriftung anbrachte. Inzwischen konnte ich herausfinden, dass es sich bei den Fotos um Aufnahmen von Einzelteilen handelte, die nach Amerika verschickt wurden und inzwischen im amerikanischen Smithsonian Museum restauriert wurden, wo das <a href="https://airandspace.si.edu/collection-objects/missile-surface-air-enzian-e1/nasm_A19660377000" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Exponat einer Enzian E-4</a> zu bewundern ist.</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01.png" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="834" height="525" data-id="65217" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01.png" alt="" class="wp-image-65217" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01.png 834w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01-300x189.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01-768x483.png 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01-24x15.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01-36x23.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.01-48x30.png 48w" sizes="auto, (max-width: 834px) 100vw, 834px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25.png" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="953" height="601" data-id="65218" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25.png" alt="" class="wp-image-65218" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25.png 953w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25-300x189.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25-768x484.png 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25-24x15.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25-36x23.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/Bildschirmfoto-2023-09-24-um-12.33.25-48x30.png 48w" sizes="auto, (max-width: 953px) 100vw, 953px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Im letzten Schritt erfolgte die Bemalung der gebauten Modelle, wobei mir im Nachgang erst klar wurde, dass wegen der Holzbauweise wahrscheinlich keine der Oberflächen aus Metall gefertigt waren. Die Farbwahl selbst ist meine Interpretation der Fotos vom Original, die ich unter Verwendung eines IT-Programmes nachträglich eingefärbt habe.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Modell 1: Enzian E-1</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1577" height="1196" data-id="65227" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485.jpg" alt="" class="wp-image-65227" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485.jpg 1577w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-300x228.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-1024x777.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-768x582.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-1536x1165.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-24x18.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-36x27.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160485-48x36.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1577px) 100vw, 1577px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1627" height="1320" data-id="65228" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486.jpg" alt="" class="wp-image-65228" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486.jpg 1627w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-300x243.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-1024x831.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-768x623.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-1536x1246.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-24x19.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-36x29.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160486-48x39.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1627px) 100vw, 1627px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1742" height="1408" data-id="65230" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496.jpg" alt="" class="wp-image-65230" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496.jpg 1742w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-300x242.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-1024x828.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-768x621.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-1536x1241.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-24x19.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-36x29.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/L1160496-48x39.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1742px) 100vw, 1742px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Modell 2: Enzian E-1</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="2549" height="1787" data-id="65232" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2.jpg" alt="" class="wp-image-65232" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2.jpg 2549w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-300x210.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-1024x718.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-768x538.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-1536x1077.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-2048x1436.jpg 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-24x17.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-36x25.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E-1-2-48x34.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 2549px) 100vw, 2549px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-scaled.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="2560" height="1659" data-id="65231" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-scaled.jpg" alt="" class="wp-image-65231" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-scaled.jpg 2560w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-300x194.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-1024x664.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-768x498.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-1536x996.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-2048x1328.jpg 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-24x16.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-36x23.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.47-48x31.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="2423" height="1687" data-id="65234" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12.jpg" alt="" class="wp-image-65234" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12.jpg 2423w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-300x209.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-1024x713.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-768x535.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-1536x1069.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-2048x1426.jpg 2048w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-24x17.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-36x25.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-23-10.39.12-48x33.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 2423px) 100vw, 2423px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Modell 3: Enzian E-4</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-2 is-cropped wp-block-gallery-8 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="835" data-id="65239" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4.jpg" alt="" class="wp-image-65239" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4.jpg 1200w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-300x209.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-1024x713.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-768x534.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-24x17.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-36x25.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-4-48x33.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="894" data-id="65238" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3.jpg" alt="" class="wp-image-65238" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3.jpg 1200w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-300x224.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-1024x763.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-768x572.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-24x18.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-36x27.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/E4-3-48x36.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="1819" height="1496" data-id="65240" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31.jpg" alt="" class="wp-image-65240" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31.jpg 1819w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-300x247.jpg 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-1024x842.jpg 1024w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-768x632.jpg 768w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-1536x1263.jpg 1536w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-24x20.jpg 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-36x30.jpg 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/2018-06-24-12.05.31-48x39.jpg 48w" sizes="auto, (max-width: 1819px) 100vw, 1819px" /></a></figure>
</figure>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Weiter geht es im Teil 2 zum Thema Enzian mit der Startrampe und dem MIAG Ladekran.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Gert Brandl, Berlin (Februar 2026)</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Literatur:</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Waffen-Arsenal Sonderband S-67, Deutsche Flaraketen bis 1945</p>



<p class="wp-block-paragraph">Waffenarsenal, Ausgabe 103, Deutsche Flugkörper</p>



<figure class="wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-9 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex">
<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63.jpg" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="519" height="800" data-id="65220" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63.jpg" alt="" class="wp-image-65220" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63.jpg 519w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63-195x300.jpg 195w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63-16x24.jpg 16w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63-23x36.jpg 23w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/s-l1600-63-31x48.jpg 31w" sizes="auto, (max-width: 519px) 100vw, 519px" /></a></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><a href="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080.png" target="_blank"><img loading="lazy" decoding="async" width="492" height="371" data-id="65221" src="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080.png" alt="" class="wp-image-65221" srcset="https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080.png 492w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080-300x226.png 300w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080-24x18.png 24w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080-36x27.png 36w, https://ipmsdeutschland.de/wordpress/wp-content/uploads/2025/09/249446961080-48x36.png 48w" sizes="auto, (max-width: 492px) 100vw, 492px" /></a></figure>
</figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://ipmsdeutschland.de/wordpress/2026/10/30/deutsche-flaraketen-teil-1-enzian-e-1-und-e-4/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>5</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
